Besluitvorming, verantwoordelijkheden en financiën Binnenweg 160

Proces: welke stappen zijn er al gezet

• Op basis van de Spreidingswet en verdeelbesluiten per provincie is vanuit het Rijk bepaald dat Heemstede 191 asielzoekers moet opvangen. Heemstede vangt op dit moment 16 asielzoekers van 13 tot 14 jaar op aan de Heemsteedse Dreef.
• Het college heeft een lijst op laten stellen van potentiële locaties voor opvang ten behoeve van de overige plekken. In eerste instantie stonden hier 47 locaties op. Er is onderzocht welke van deze locaties voldoen aan de minimale randvoorwaarden, zoals plek voor vijftig personen en of er geen sprake is van een stuk groen waarvan de provincie heeft bepaald dat het een bijzonder natuurkenmerk heeft dat beschermd moet worden (Beschermd Landschap, voorheen ‘Bijzonder Provinciaal Landschap of BPL). Er bleven op basis daarvan 16 locaties over. Het college heeft laten uitzoeken of deze locaties op basis van door de gemeente vastgestelde eigenschappen, zoals de eigendomssituatie en beschikbaarheid, geschikt zijn voor opvang.
• Op basis van dit onderzoek heeft het college geconcludeerd dat twee locaties binnen Heemstede mogelijk geschikt zijn voor opvang, waarvan Binnenweg 160 er één is. Het college heeft nog niet besloten of deze locatie wordt aangeboden aan het COA. Dit besluit neemt het college nadat het de vragen, suggesties en zorgen van omwonenden goed in beeld heeft gebracht.
• Op 25 maart 2025 is een informatieavond georganiseerd door de gemeente. Buurtbewoners hebben vragen gesteld, wensen, zorgen en ideeën uitgewisseld en gedeeld met de gemeente.

Proces: welke stappen moeten er nog worden gezet

• Het college neemt op basis van de gezette stappen een voorlopig besluit of zij Binnenweg 160 voorlegt aan het COA. In het voorgenomen besluit worden alle belangen meegewogen. Het college neemt dit besluit naar verwachting half mei.
• Op 21 mei volgt een tweede informatieavond om terugkoppeling te geven en omwonenden en ondernemers mee te nemen in het voorgenomen besluit.
• Het voorlopige besluit wordt voor de zomervakantie voor advies voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarna volgt een definitief besluit van het college.
• Indien het college definitief besluit de locatie voor te dragen aan het COA, gaat het COA samen met de eigenaar en gemeente verder onderzoeken of de locatie geschikt is voor de opvang van asielzoekers, bijvoorbeeld hoe de inrichting van het gebouw eruit kan komen te zien. Hier worden buurtbewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren bij betrokken.
• Als de locatie geschikt blijkt, worden er diverse overeenkomsten gesloten, zoals een bestuursovereenkomst en huurovereenkomst.
• Daarna moet het COA een omgevingsvergunning aanvragen, deze wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Leefbaarheid

De gemeente vindt veiligheid en een goede sfeer in de buurt erg belangrijk en is zich ervan bewust dat opvang van asielzoekers impact heeft. Een eerste beoordeling van de gevolgen voor veiligheid en leefbaarheid maken dan ook onderdeel uit van een voorgenomen besluit half mei. Als besloten wordt tot de realisatie van een opvangplek wordt vooraf een veiligheidsplan opgesteld in afstemming met buurtbewoners, politie, gemeente en COA. 

Planschade

Planschade is schade die ontstaan is door een herziening van een Omgevingsplan of een zogenoemde Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). De gemeente laat onderzoek doen naar eventuele planschade. Als het college uiteindelijk besluit tot realisatie van een locatie kunnen omwonenden een formeel onderbouwde schadeclaim indienen bij de gemeente. Het staat belanghebbenden vrij de gemeente in een eerder stadium aansprakelijk te stellen.

Monumentenstatus

Het gebouw heeft een monumentenstatus. Als de plannen worden gemaakt voor een inpandige tijdelijke verbouwing, dan zal de gemeente toetsen of de verbouwing plaats kan vinden zonder afbreuk te doen aan monumentale status. Deze regels zijn overigens ook van toepassing als de eigenaar zelf een voorstel had gedaan voor een verbouwing. De afdeling bouw- en woningtoezicht houdt daar toezicht op. De verbouwplannen moeten worden voorgelegd en worden dan getoetst op de monumentale waarden en kenmerken. 

De lopende rechtszaak tussen de gemeente en de eigenaar over de monumentenstatus ligt op dit moment bij de Raad van State. De uitkomst van de rechtszaak heeft vooralsnog geen invloed op de komst van het AZC.

Verantwoordelijkheden

De eigenaar en het COA maken samen afspraken over de huurovereenkomst. De gemeente zet in op kwalitatief goede opvang, ondanks dat de uitvoering van de asielopvang bij het COA belegd is. Wij maken daar lokale afspraken over met het COA via de bestuursovereenkomst. Hierbij wordt goed gekeken naar bijvoorbeeld een goede dagbesteding voor de jongeren na schooltijd en het weekend. Wanneer de opvangplek er komt, worden regelmatige overleggen gepland tussen COA, de gemeente en andere direct betrokkenen, maar ook met politie en handhaving. In die overleggen worden vragen, suggesties en zorgen besproken. De opvangperiode zal maximaal 5 jaar zijn. Als de afspraken uit de bestuursovereenkomst tussen COA en gemeente en/of werkafspraken niet worden nagekomen, spreekt de gemeente het COA daarop aan. Als dat niet helpt, kan de opvangplek dichtgaan.

Financiering en samenwerking COA en gemeente

Het COA financiert opvang van asielzoekers. De gemeente kan ervoor kiezen extra te investeren, bijvoorbeeld in een ruimte met buurtfunctie of extra begeleiding of beveiliging. De gemeente neemt daarnaast een actieve rol in door regelmatig overleg te voeren met COA, eigenaar, buurtbewoners en ondernemers. Eventuele kosten voor de gemeente zullen worden gedekt uit een speciale reserve voor opvang. Hierdoor gaat een eventuele bijdrage van de gemeente niet ten koste van andere activiteiten of ander beleid van de gemeente.